October 2011
1 post
Deze website is verhuisd →
September 2011
2 posts
“Since we live today in just such a neighborhood (now sometimes referred to as a...”
– Neil Postman: Amusing Ourselves to Death (1985)
“The reader must come armed, in a serious state of intellectual readiness. This...”
– Neil Postman: Amusing Ourselves to Death (1985)
August 2011
2 posts
Yossarian leeft nog, vijftig jaar na Catch-22
nrc.next vrijdag 19 augustus, 2011
Schrijver Joseph Heller (1923-1999) is in 1962 te gast bij NBC’s Today show om geïnterviewd te worden over zijn Tweede Wereldoorlogroman Catch-22. Na de opnames duwt presentator John Chancellor hem een stapeltje stickers in zijn handen. ‘YOSSARIAN LIVES’ staat erop. Hij heeft ze zelf laten drukken, vertrouwt Chancellor de schrijver toe, en hij ...
“Ooit gaf Petrarca aan wat voor hem de ideale lezer was, toen bij in Secretum...”
– Lezen met het potlood in de hand - de Volkskrant (via biermetboeken)
July 2011
1 post
40 uur werk, één dood zwijn
Op stap met een jager in Ede – natuurbeheerder en veldwachter in één
nrc.next vrijdag 22 juli, 2011
De Russische toneelschrijver Anton Tsjechov (1860–1904) stelde dat wie in de eerste akte van zijn stuk een geweer introduceert, verplicht is dat wapen voor het doek valt af te laten gaan. Maar Leendert Houweling heeft me gewaarschuwd, de kans dat er vanavond wordt geschoten, is niet heel...
June 2011
5 posts
Over leven, werken en sterven
Michel Houellebecq (vert. Martin de Haan) - De kaart en het gebied
Michel Houellebecq is terug, en hoe. De auteur van Elementaire Deeltjes levert met De kaart en het gebied wederom een weergaloze roman af. Voor wie zich mee laat slepen is het een ware pageturner. Maar lees niet te snel, want het is een intelligent boek, vol subtiele verwijzingen. De schrijver kreeg vorig jaar de Prix...
“Nu de literatuur nog, hoor ik Halve Zoolstra sissen. Het gecastreerde haantje...”
– Gerrit Komrij - Ja, zo zijn de parasieten :: nrc.nl
We weigeren onze sterfelijkheid te aanvaarden
John Gray (vert. Ruud van de Plassche) - Het Onsterfelijkheidscomité. Wetenschap en het wonderlijke streven de dood te overwinnen.
John Gray schrijft om te provoceren. Altijd met het doel de misplaatste arrogantie van de zich verheven voelende mens bloot te leggen. In het jongste boek van de Engelse filosoof, Het Onsterfelijkheidscomité, moet de mens het ontgelden vanwege zijn neiging de...
May 2011
1 post
Kopje koffie
Tot mijn verbazing bestelt Ernest een expresso, terwijl hij het in zijn stukjes doorgaans toch goed spelt. „Ik wist al heel vroeg dat ik columnist-met-een-gimmick wilde worden. Eigenlijk niet op internet, maar goed. Vandaar ook mijn Bril, ja, ik vind hem zelf ook ietwat overdreven. Maar ja, als je columnist-met-een-gimmick wilt worden, dan moet je eerst acteur of schrijver zijn. En iedereen...
April 2011
4 posts
De monteur
„Ik ruik gas.” De zin is op zichzelf verontrustend genoeg, maar uit de mond van J. klinkt hij regelrecht alarmerend. Ik loop naar de keuken, snuif diep, laat de penetrante geur op me inwerken en beaam haar conclusie. Wat te doen? „Bellen,” oppert ze met zelfverzekerde stem. „Wie?” „De gasmensen.” Ik trek het keukenkastje open, probeer de muizenkeutels te negeren en kijk...
3 tags
Weemoed van een stervende denker
Tony Judt (vert. Wybrand Scheffers) - De geheugenhut
Foto: Steve Pyke
Ergens in de De geheugenhut, een bundeling zeer persoonlijke essays, schrijft Tony Judt (1948-2010): ‘Nostalgie is een buitengewoon bevredigend tweede huis’. De Brits-Amerikaanse historicus schreef de stukken om tegen het einde van zijn leven de balans op te maken. Ze zijn soms polemisch en soms beschouwend,...
Gezegend met een onderzoekende geest
Stacey Rookhuizen? Halverwege het schrijven van een tegenstribbelende recensie valt me op dat de naam een paar keer voorbijkomt tussen de niet-aflatende stroom twitterberichten in een hoek van mijn scherm. De Volkskrant krijgt er nogal van langs. Aangezien ik ongeveer twaalf betere dingen te doen heb, besluit ik op onderzoek uit te gaan, want ik ben gezegend met een onderzoekende geest.
Omdat ik...
1 tag
Ironie als verleidster en leidsvrouw
Søren Kierkegaard (vert. Willem Breeuwer) - Ironie
De Deense filosoof Søren Kierkegaard (1813-1855) geldt tegenwoordig vooral als de grote existentialist avant la lettre. In Over het Begrip Ironie, met Continue Verwijzing naar Socrates, zijn proefschrift uit 1841, onderzocht hij de socratische ironie (Socrates stelde zich in zijn gesprekken onwetend op). De hier opnieuw uitgegeven tekst, Ironie,...
March 2011
4 posts
1 tag
Een (mis)calculerende burger
Maak het persoonlijk (2)
De trein was nog geen drie minuten buiten Rotterdam toen de conducteur voor mijn neus stond. Met een glimlach die de eerste echte lentedag recht deed overhandigde ik mijn vervoersbewijs en het stukje plastic dat mij recht geeft op afgeprijsd reizen. Althans, dat dacht ik.
De conducteur fronste zijn wenkbrauwen: „Er staat niets op.” „Daarom heb ik ook een...
2 tags
Hyperactieve handelaar in angst: Een portret van...
Foto: Jill Greenberg
Afgelopen oktober schreef Mark Leibowitz in het New York Times Magazine: „Glenn Beck heeft in recordtijd de weg afgelegd van curiositeit, via kijkcijferkanon en parodie van zichzelf, naar wijsgeer.” Beck (1964) is een van de grote sterren van de rechtse nieuwszender Fox. Maar na de razendsnelle opkomst die Leibowitz beschreef, lijkt Becks geoliede machine nu te...
De huisfilosoof van Hillegersberg: 'Ik lig hier...
Door Jan Postma
Ronn van Bokkem (1948) leefde 38 jaar comfortabel op een woonboot op de Bergse Voorplas, vlak naast het huis van zijn ouders. De boot zonk vorig jaar toen iemand bij het Hoogheemraadschap vergat een knopje terug te draaien, waardoor het water maar bleef zakken. Nu woont hij tijdelijk samen met zijn vriendin Terry, op een steenworp afstand van zijn nog altijd niet geborgen boot....
Burgerplicht
De vloer van de gymzaal aan de Erasmusstraat in het Oude Noorden is bedekt met een enorm zeil van blauw plastic. Een lange zijde biedt met moeite plaats aan zes stemhokjes. Op beide korte zijden zitten drie mensen achter een tafel. Een oudere stadswacht houdt vanaf een stoel in een hoek het geheel nauwlettend in de gaten.
„Uw paspoort is verlopen,” zegt de voorzitter. Een van haar...
February 2011
5 posts
NRC op tabloid: minimaal 1 extra lezer
NRC Handelsblad verschijnt vanaf 7 maart op tabloidformaat. De avondkrant sluit hiermee aan bij een trend die al enkele jaren zichtbaar is in krantenland en vrijwel onstuitbaar lijkt. Het Parool beet in 2004 het spits af. Daarna gingen onder andere Trouw, het AD en de Volkskrant de NRC voor in de overstap naar het kleinste gangbare krantenformaat. Over drie weken is de Telegraaf het laatste...
De onmachtige woede van C19
Tragische geschiedenis van een Noors gevangeniseilandje
Vanaf de eerste scène is duidelijk dat het verhaal van The King of Devil’s Island een tragisch einde kent. De zeventienjarige harpoenier Erling herinnert zich de zware strijd met een walvis, die pas na drie voltreffers en een gevecht van een dag stierf. Erling is in deze film zonder twijfel de walvis. Hij wordt in 1915 naar een...
Fotograaf Koen Wessing (69) overleden
Fotograaf Koen Wessing, die in de jaren zestig en zeventig naam maakte met indringende reportages uit crisisgebieden over de hele wereld, is gisteren op 69-jarige leeftijd overleden.
Wessing leerde het vak begin jaren zestig van Ed van der Elsken en Ata Kando, en zou zijn hele leven blijven werken in de traditie van de geëngageerde fotografie. Met grofkorrelige en zeer contrastrijke film en een...
Dictator is een louter ceremoniële functie
Een zelfportret van Nicolae Ceauşescu
Andrei Ujica’s portret van de Roemeense dictator Nicolae Ceauşescu is een verbazingwekkend toegankelijke film, terwijl de aankondiging echt anders doet vermoeden: “Het ingetogen, radicale meesterwerk duurt ruim drie uur. Commentaar ontbreekt, net als muziek en de meest basale informatie (wie, wat, waar, wanneer).” Die toegankelijkheid schuilt vooral in de...
Tiger Eyes: Eerbetoon aan de onafhankelijke cinema
„US out of everywhere, Yankee go home”, de kreten zijn met graffiti op een gesloten winkelluik gespoten. Een taperecorder waaruit Screamin’ Jay Hawkins ‘I put a spell on you’ komt, zwaait in de hand van een meisje dat door een bijna verlaten New York loopt. De sfeervolle zwart-witbeelden komen uit Jim Jarmusch’ arthouse-klassieker Stranger Than Paradise. De scène is opgenomen in de...
January 2011
8 posts
The Essayist: Top 10 →
WikiLeaks' gevaarlijke ideaal
Het blijft verbazen hoe vaak volwassen, weldenkende mensen zich schuldig maken aan de volgende kinderachtige redeneertrant: macht is iets lelijks, een staat en haar burgers zijn dus in wezen elkaars vijanden. WikiLeaks bestrijdt de powers that be en is dus een bondgenoot, de vijand van mijn vijand is immers mijn vriend.
„Ik geloof dat alleen de slechteriken er uiteindelijk last van zullen...
Een man op een boot
David Foster Wallace - Superleuk, maar voortaan zonder mij (vert. Iannis Goerlandt)
door Jan Postma 9 december 2009
Een reisverslag valt Superleuk, maar voortaan zonder mij van David Foster Wallace moeilijk te noemen. Wat op het eerste gezicht een verzameling grappige observaties en rake typeringen lijkt, blijkt bij nadere beschouwing een impressionistisch essay dat inzicht biedt in een bij...
Korter: Hengrid.
longform →
longreads →
Literatuur na de tweede erfzonde
W.G. Sebald (vert. Ria van Hengel) - Campo Santo
door Jan Postma 29 december 2010
Ludwig Wittgenstein stelde ooit dat de dood geen gebeurtenis in het leven is, maar deze uitspraak gaat uiteindelijk alleen op voor het eigen heengaan. De dood, en aanverwante thema’s als de onvermijdelijkheid van verlies en rouw, speelde zeker een belangrijke rol in het werk van de Duitse schrijver W.G....
December 2010
4 posts
het spoor is een forenzenhobby
De grote bewonderaar
Michaël Zeeman - Aan mijn voormalig vaderland
door Jan Postma 28 september 2010
Op de dag die in een mildere wereld zijn 52e verjaardag had gemarkeerd, werd criticus, schrijver, journalist, televisiemaker en dichter Michaël Zeeman geëerd. In Felix Meritis, het Amsterdamse centrum voor kunst, cultuur en wetenschap waar hij menig debat voorzat, werd een bundeling van zijn beste kritieken en...
Risee van Europa, held van Italië
Anne Branbergen en Martin Šimek - Silvio. Modern Leiderschap
door Jan Postma 19 december 2010
Silvio Berlusconi (1936) is een fenomeen. De Italiaanse premier, mediamagnaat en miljardair, niet noodzakelijkerwijs in die volgorde, valt met geen andere moderne leider te vergelijken. Anne Branbergen, correspondent van een groot aantal Nederlandstalige media, en Martin Šimek, schrijver, radio-...
Onderzoeksjournalistiek voor Henk en Ingrid
Joris Luyendijk - Je hebt het niet van mij, maar… Een maand aan het Binnenhof
door Jan Postma 11 december 2010
Journalist Joris Luyendijk (1971) zwierf als ‘Nieuwspoort-rapporteur’ een maand rond in het centrum van de vaderlandse macht: het Binnenhof. In het boekje Je hebt het niet van mij, maar…, dat verscheen ter gelegenheid van de Kees Lunshoflezing 2010, doet hij ...
November 2010
3 posts
Ik realiseerde me net dat op dit moment twee Nederlandse hoveniers in toenemende mate bekendheid genieten: Gerbrand Bakker en Matsoe Matsoe…
Het essay als hype
Rob Riemen - De eeuwige terugkeer van het fascisme
door Jan Postma 20 november 2010
Cultuurfilosoof, essayist en oprichter-directeur van het prestigieuze Nexus Instituut Rob Riemen (1962) neemt in zijn essay De eeuwige terugkeer van het fascisme Geert Wilders en zijn Partij voor de Vrijheid op de korrel. Riemen prikkelt de lezer maar overtuigt allerminst.
Na de publicatie van zijn essay...
Grote Vragen in Grote Literatuur
Alain Finkielkraut - Een intelligent hart
door Jan Postma 12 november 2010
Radio de la communauté juive vroeg de Franse filosoof Alain Finkielkraut (1949) zijn ideale boekenkast samen te stellen. De gesprekken die hij voerde over de negen uitverkoren werken werden bewerkt tot de essaybundel Een intelligent hart.
Doorgaans leiden dit soort ondernemingen tot een gemoedelijk reisje door de...