NRC Handelsblad verschijnt vanaf 7 maart op tabloidformaat. De avondkrant sluit hiermee aan bij een trend die al enkele jaren zichtbaar is in krantenland en vrijwel onstuitbaar lijkt. Het Parool beet in 2004 het spits af. Daarna gingen onder andere Trouw, het AD en de Volkskrant de NRC voor in de overstap naar het kleinste gangbare krantenformaat. Over drie weken is de Telegraaf het laatste landelijke Nederlandse dagblad dat nog als ‘ouderwetse’ broadsheet zal verschijnen.
De redactie van de NRC stemde op 21 december al voor een eventuele overstap, nu heeft de leiding van de krant de knoop definitief doorgehakt. Het kleine broertje van de krant, de NRC Next, verschijnt al vanaf de eerste editie in 2006 op tabloidformaat. In een persverklaring vermijdt de krant echter de term tabloid en wordt gesproken over een overstap naar „het compacte formaat”.
Die term werd in de jaren ‘70 geïntroduceerd door de Engelse Daily Mail, die zichzelf inmiddels gewoon tabloid noemt. Het eufemistische ‘compact formaat’ kwam opnieuw in zwang toen de Britse kwaliteitskrant The Independent in 2003 de overstap van broadsheet naar tabloid maakte, en negatieve connotaties wilde vermijden. De NRC stelt dat de term tabloid in Nederland eigenlijk geen negatieve bijklank heeft, en dat de keuze voor deze benaming slechts is ingegeven door esthetische overwegingen.
Hoofredacteur Peter Vandermeersch zegt dat „ook de nieuwe generatie lezers NRC Handelsblad liever in een strak pak ziet”. De krant stelt dat uit meerdere onderzoeken is gebleken dat abonnees in grote getale het nieuwe formaat handiger en toegankelijker vinden. Ongeveer tweederde zou zonder voorbehoud voorstander van de overstap zijn, terwijl vrijwel alle uitgenodigde sceptici na kennismaking met de nieuwe krant hun bezwaren lieten varen. De exacte uitkomsten van deze onderzoeken worden door NRC als bedrijfsgeheim behandeld. De krant heeft ook overwogen voor het tussenformaat berliner te kiezen, maar kwam tot de conclusie dat de drukcapaciteit in Nederland daarvoor ontoereikend is.
Japke D. Bouma, journaliste voor NRC en NRC next, stelt dat het in de eerste plaats goed is dat er naar de vele lezers die voor een overstap zijn geluisterd wordt. Persoonlijk heeft ze meer affiniteit met het broadsheetformaat. „Maar dat is vooral nostalgie, ik ben er mee groot geworden. De nieuwe krant ziet er overigens prachtig uit.”
Uitgever Hans Nijenhuis laat desgevraagd weten dat de belangrijkste doelstelling die aan de overgang gekoppeld is luidt: „plus 1 lezer”. „Dit lijkt misschien weinig ambitieus”, vervolgt hij, „maar als je bedenkt dat we de afgelopen jaren vijf tot tienduizend lezers per jaar verloren valt dat wel mee”. De uitgever heeft vooral hoge verwachtingen van het nieuwe lifestyle-katern NRC Lux, dat op zaterdag het magazine zal gaan vervangen.
Het broadsheetformaat is zowel landelijk als internationaal een uitstervende soort. De Engelse kranten stapten begin deze eeuw en masse over op berliner of tabloid, en ook elders lijkt een zelfde trend te ontwaren. De laatste Nederlandse broadsheet, de Telegraaf, laat in een reactie weten momenteel geen overstap naar berliner of tabloid te overwegen. De krant houdt hiermee een traditie in ere die ooit in Nederland begon. De vanaf juni 1618 in Amsterdam gepubliceerde Courante uyt Italien, Duytslandt, &c. was de eerste broadsheet ter wereld, alsook de eerste in het Nederlands geschreven Nederlandse krant.
